+31 (0) 621294377
journalist, Amsterdam

Gewone Mormonen?

2013 ⋅ USA

Salt Lake City, Utah is de thuishaven van de Mormoonse kerk. Republikein Mitt Romney had wel eens de eerste Mormoonse president van Amerika kunnen worden. Maar wat betekent het eigenlijk om Mormoon te zijn? De streng gelovige familie Smoot opende haar deuren voor ons.

De Smoots

Mormonen-moeder Denise Smoot schenkt liefdevol een smoothie voor me in. We kennen elkaar al best goed. Ik ben met haar gezien naar de kerk gegaan, heb een schoolmusical bijgewoond en ik  logeer bij ze; “The Smoot Family”. Vader Scott werkt in de vastgoedsector en Denise is een “stay at home mom”. Ze hebben zeven kinderen, waarvan de dochters op jonge leeftijd zelf moeder zijn geworden. De achternaam Smoot is niet onbekend in Salt Lake City. Toen ik in een café vertelde dat ik bij de Smoots logeerde was de reactie: “The Smoots? That’s like Mormon Royalty.”

Mormon Royalty!

Het Mormoonse geloof drukt een grote stempel op het dagelijks leven van de familie. Geen seks voor het huwelijk, geen alcohol of sigaretten, geen koffie, geen thee, tegen het homohuwelijk,  tegen abortus. Maar, zo leerde ik: “het waardevolste goed is naastenliefde en de familie.” In het huis hangen meerdere spreuken die ervoor zorgen dat je dat niet vergeet. Wees trouw aan wie je bent en de familienaam die je draagt

De Bijbel is een trilogie

Het Mormonisme is een geloof dat wij in Nederland niet echt kennen. Het is een “All American Faith”. Mormonen geloven  namelijk dat Jezus na zijn wederopstanding op het Amerikaanse continent heeft gewoond. Deze openbaring is volgens hen verspreid door de beroemde Joseph Smith. Een veertienjarig jongetje uit de staat New York dat in 1823 in een bos neerknielde met een prangend verzoek aan God: “Bij welke kerk moet ik me aansluiten?” Het knappe profeetje in spe wist niet wat hij zag toen God en Jezus daadwerkelijk uit de hemel tevoorschijn kwamen om zijn vraag te beantwoorden: “Geen enkele kerk is de juiste Joseph, en jij moet aan de slag.” Ze onthulden dat er oude gouden geschriften in de VS begraven lagen die Joseph Smith, als uitverkorene moest vinden, vertalen en verspreiden. Dit werd zijn levensmissie. Binnen een paar jaar vond hij de verborgen pamfletten en hij vertaalde ze. Het Boek van Mormon: een andere getuige van Jezus Christus, was in 1830 een feit. Mormonen beschouwen dit boek als een extra, geüpdatete versie van de Bijbel, die minstens even waardevol is. Dit promotiefilmpje van de Mormoonse kerk in Salt Lake City vertelt het Joseph Smith verhaal in geur en kleur. Een aanrader!

Mormonen hebben het sinds hun bestaan niet makkelijk gehad. De aanhangers van Joseph Smith werden achtervolgd en vermoord. Ook Joseph Smith zelf, werd door een woedende menigte om het leven werd gebracht. Zijn opvolger Brigham Young besloot westwaarts te trekken, helemaal tot Utah. Hier vond hij een woestijnlandschap dat hij in 1847 omdoopte tot Salt Lake City. Dit moest het worden: het Beloofde Land voor de Mormonen. Brigham Young, kreeg 56 kinderen. Ook in deze tijd, is het duidelijk dat veel bewoners van Salt Lake City direct van hem afstammen.

Tegenwoordig is de Mormoonse kerk nog steeds met afstand het grootste geloof in de staat Utah. Zestig procent van de inwoners  is geregistreerd Mormoon en zeventig procent beschouwt zichzelf in meer of mindere mate als gelovige van de Heiligen van de Latere Dagen.

Mormonen nu

In de kerk zien de vrouwen er beeldschoon, soms zelfs sexy, uit. De mannen dragen witte blousen. Het viel me ook op dat ze, zowel in de kerk als thuis, onamerikaans aanrakerig zijn en elkaar regelmatig een knijpje of een aai geven. Tijdens de dienst wordt via de microfoon aangekondigd dat wij, twee Nederlandse journalisten, een reportage aan het maken zijn over de Mormoonse kerk. Niet veel later worden mijn collega Thijs en ik aangesproken door een man van middelbare leeftijd: in het Nederlands! Hij heeft fijne herinneringen aan zijn missionarissenwerk in Utrecht, Den Bosch en Leiden. Het is “fantastisch” om ons te ontmoeten. De missie in het buitenland is de belangrijkste gebeurtenis in het leven van een jonge Mormoon. Het doel van deze missies is om mensen warm te krijgen voor het geloof. De missionarissen hebben in Nederland  een gemeenschap van ruim achtduizend Mormonen op touw gezet. Maar dit zijn alleen de mensen die in Nederland zijn blijven wonen. Veel Nederlandse “nieuwe Mormonen” verhuizen naar de VS.

Vooral jongens worden gestimuleerd om missionaris te worden. Maar ook meisjes die dat graag willen, zoals Abbie Smoot (links op de foto met baby) gaan minstens een jaar weg. Abbie zegt dat ze geen moment spijt heeft gehad van haar heilige missie in Estland. “Ik ben ontzettend trots dat ik iets goeds heb kunnen doen en ik spreek vloeiend Ests .” Tijdens de missie mocht ze maar twee keer nar huis bellen: met Kerst en op Moederdag. Moeder Denise krijgt een brok in haar keel als ze vertelt hoe veel het voor haar betekende om haar dochter’s stem te horen. Abbie zelf is strenger: “Ik vond het heel fijn om jullie te spreken mam, maar het heeft me wel ontzettend afgeleid. Na dit telefoontje kostte me het een week om me weer op met missionarissenwerk te richten en dat is natuurlijk niet de bedoeling.”

Mormoonse Moralen

Als Amsterdams meisje, dat met open armen wordt ontvangen bij de familie Smoot, is het een constante afweging tussen hoe graag ik me wil aanpassen, en in hoeverre ik de confrontatie moet aangaan over conflicterende denkbeelden die na verloop van tijd steeds duidelijker naar voren komen. Denise Smoot heeft zich in allerlei bochten gewrongen om een Nederlandse versie van het boek van Mormon te bemachtigen. Ze drukte het in m’n handen en keek me doordringend aan: “Blader er maar eens doorheen.” Scott Smoot, de vader des huizes, vindt het niks dat ik nog niet getrouwd ben, laat staan geen vriend heb. “Zal ik eens een fijne Mormoonse jongen voor je vinden?” Hier moest ik om lachen, want de avond daarvoor vertelde hij nog dat hij “het niet zou toejuichen” als zijn eigen zoon met een niet-Mormoons meisje zou trouwen. (Hun eenentwintig jarige zoon Casey is inmiddels al een half jaar getrouwd.) Ook over de geschiedenis van Amerika raken we het niet eens. Toen Jezus naar Amerika kwam, woonden er  volgens de Smoots niet alleen Indianen, maar ook Westers uitziende heiligen die de beroemde gouden pamfletten hebben geschreven. Maar de discussies duren niet lang. Er zijn belangrijker zaken: de baby’s moeten verzorgd, er moet worden gebeden, de keuken opgeruimd en in een kring in de woonkamer zingen we liedjes. De familie Smoot is gezellig, een woord dat ze na een korte uitleg helemaal begrijpen! “Yes, gezellig, that’s what it’s all about.