We horen hoe de meisjes hem eerst ‘onschuldig’ daddy moesten noemen om hem vervolgens compleet te gehoorzamen. Volgens de laatste berichten wonen er op dit moment nog zes jonge vrouwen in de R. Kelly mansion.

Ik ben behekst door de zwoele stem van een meesterlijke manipulator, een compleet verknipte, seksverslaafde gek.

En nu moet ik iets opbiechten. Het eerste wat ik deed nadat ik deze schokkende documentaire had gezien, was de privé-modus van Spotify aanzetten, zodat ik een diepe duik in R. Kelly’s muzikale oeuvre kon nemen. Waarom? Ik wilde hem snappen, alle hints en signalen verzamelen, maar ik wilde ook nog één keer naar zijn muziek luisteren. Ontdekken of ik met de kennis van nu anders zou reageren op dat vertrouwde geluid. Mijn lijf bleek nog net zo te reageren op R. Kelly en zijn liedjes als toen ik veertien was. Opeens kon ik me heel goed voorstellen hoe een onvrijwillige erectie moet voelen. Ik voelde me vies. Ik ben behekst door de zwoele stem van een meesterlijke manipulator, een compleet verknipte, seksverslaafde gek.

 KOMEN WE OOIT VAN HEM AF?

En ik blijk niet de enige die Kelly weer opzocht. R. Kelly’s oude hits ‘Ignition’ en ‘I Believe I Can Fly’ zijn weer terug in de Billboard top 50. Zijn streams zijn met een kwart omhooggegaan en jonge popsterretjes als Jesy Nelson van de meidengroep Little Mix playbacken zijn nummers op hun Instagram (inmiddels, na ophef, weer verwijderd). In een online opiniepoll bij radiozender Funx zegt zestig procent naar R. Kelly te blijven luisteren.

Komen we ooit van hem af? Dat Sony Kelly heeft laten vallen is terecht, de beschuldigingen tegen hem zijn niet langer te negeren. Maar voor millennials zoals ik is dealen met de nalatenschap van R. Kelly een pijnlijke mindfuck. Zijn glijdende R&B viel precies samen met het seksuele ontwaken van onze generatie – hoe woke en feministisch we sinds een paar jaar ook denken te zijn. Het was een sound die onze ouders ‘veel te klef’ vonden. Maar het schoolfeest werd pas écht spannend als je op ‘Bump & Grind’ of ‘Ignition’ je billen aanschuurde tegen de klasgenoot van je keuze. Afrekenen met Kelly en zijn muziek betekent dat de liedjes waarop onze eigen seksuele bewustwording gestalte kreeg, een negatieve lading krijgen.

SEKSUEEL ROOFDIER

De relatie die de R&B-liefhebbende generatie heeft met R. Kelly, is complexer en intiemer dan die met iemand als Harvey Weinstein. Een witte filmproducent van middelbare leeftijd met een welvaartspens als Weinstein past in het stereotype beeld van de vieze man en niet in de doorsnee meisjesfantasie. Louis CK: idem. Cosby: te bejaard. Maar een zwarte Adonis die vol overtuiging ‘I Wanna Marry the Pussy’ zingt, past wel in die fantasie. Fysiek superieur, de koning te rijk en een onbedwingbaar libido. En ‘duh’… natuurlijk is R. Kelly promiscue! Everybody calm down. Die tienermeisjes, die zullen het zelf wel gewild hebben… toch?

We wilden Kelly zolang niet zien voor wat hij was omdat we hem geil vonden.

En hier gaat het mis. We wilden Kelly zo lang niet zien voor wat hij was omdat we hem geil vonden. Voor jongens was hij een zetje in de rug om hun innerlijke player naar boven te halen. Kelly’s reputatie als seksueel roofdier bleek daarbij geen enkel probleem, integendeel, het werkte.

Foto: Scott Gries/Getty Images
LEKKER FOUT

Iedereen die vroeger naar MTV of TMF keek, had gehoord dat hij in 1994 getrouwd was met de toen vijftienjarige zangeres Aaliyah. Kelly produceerde Aaliyah’s debuutalbum Age Ain’t Nothing But a Number en construeerde haar Lolita-imago, precies zoals hij het zelf graag wilde hebben. De albumcover, met Aaliyah op de voorgrond en een glurende R. Kelly op de achtergrond, suggereert wat de titel doet vermoeden: dat Aaliyah’s leeftijd er niet toe deed en Kelly met haar naar bed ging. In 2002 kwam de beruchte plas-tape uit waarin hij over het gezicht van een veertienjarig meisje urineert. Cabaretier Dave Chapelle maakte er een skit over: ‘The only thing that makes my life complete, is to turn your face into a toilet seat.’ Zo maakte hij een parodie van R. Kelly.

Kelly’s succes en het weglachen van zijn daden, vloeide ook voort uit een tijdperk van ‘pimp en ho’-cultuur in hiphop en r&b-muziek. Een scene waarin het tot object maken van vrouwen de norm was, en nog steeds wel een beetje is. Ik neem zelf ongetwijfeld de rest van mijn leven geconditioneerde denkbeelden mee over mannen en vrouwen, gevormd door populaire nummers uit mijn puberteit als ‘I got Hoes’ ‘Shake Ya Ass’ en ‘Candy Shop’ – in de laatste clip lopen naakte vrouwen rond aan een halsband.

Op de vraag ‘Wat doen we aan op International R. Kelly Day?’ antwoordt de organisatrice: ‘Je moet een outfit uit de kast pakken en denken: wat zou Kelly hiervan vinden? Zou hij me zo lekker vinden?’

‘Oh my god zo heeeerlijk fout dit,’ zeiden we inmiddels. Want ook toen ik volwassen werd, bleef met name R. Kelly onverminderd populair. Ieder jaar barst mijn buurtkroeg Struik op de Rozengracht in Amsterdam uit z’n voegen tijdens het 48-uur durende evenement ‘International R. Kelly day’. ‘Vies doen mag op International R. Kelly Day’ kopte Het Parool hierover in 2015. De krant interviewde een organisatrice. Op de vraag ‘Wat doen we aan op International R. Kelly Day?’ antwoordt ze: ‘Gewoon een beetje ordinair. Je moet een outfit uit de kast pakken en denken: wat zou Kelly hiervan vinden? Zou hij me zo lekker vinden? Zo ja, dat moet je outfit worden. We doen het natuurlijk voor hem.’ En op een vraag over Aaliyah en kinderporno: ‘Niemand keurt dat goed. Maar het maakt zijn muziek niet slechter.’

RATTENVANGER VAN HAMELEN

R. Kelly hintte in zijn songteksten uitgebreid naar de aanklachten tegen hem. ‘My mind is telling me no, but my body, My BODY, is telling me yessss,’ zingt hij in de intro van ‘Bump & Grind’. In 2002 (het jaar van het sekstapeschandaal) begint R. Kelly zichzelf The Pied Piper te noemen, de Engelse vertaling van het volkssprookje de Rattenvanger van Hamelen, die door de betovering van zijn fluit honderden kinderen met zich mee lokt. Doodeng. Journalist Jim Derogatis, die zich al sinds 2000 in de zaak R. Kelly vastbijt, zegt hierover in de Chicago Tribune: ‘Kelly weet precies wat hij doet, hij houdt ons allemaal voor de gek.’ Kelly zong over wat hij deed, en creëerde daarmee de ultieme bliksemafleider. Hiding in plain sight.

Het is ergens ook heel triest. Kelly is zelf vanaf zijn zesde tot zijn veertiende misbruikt door een tien jaar oudere zus. Hij heeft hulp nodig.

Ondertussen toont hij voor zijn eigen daden nog steeds geen enkel berouw. En zelfs nu het water hem aan de lippen staat, gaan Kelly’s muzikale pogingen om ons te verleiden onverminderd door. Vorig jaar kwam het bizarre nummer ‘I admit’ uit, waarin hij zijn perspectief op alle beschuldigingen deelt. Hij geeft toe dat hij fouten heeft gemaakt, waarschuwt ouders om hun dochters niet bij hem in de buurt te brengen en vergelijkt zijn lot met dat van Bill Cosby. Hij smeekt of we hem alsjeblieft een rustige oude dag kunnen gunnen.

En een paar weken geleden verscheen weer een lied: ‘Born to My Music’. Dit keer gaat hij op de sentimentele toer en probeert hij in te spelen op onze muzikale herinneringen aan hem. ‘Here’s to all the 90s babies, you were born into my music, you made love to my music. I feel so blessed to be, part of all your memories.’ Aii, het werkt, bijna. Maar ik verzet me toch. Het moet.

TE LANG HET VOORDEEL VAN DE TWIJFEL

We kunnen simpelweg niet langer achter een artiest staan die zo lang zijn gang heeft kunnen gaan. En al helemaal niet nu we beginnen te begrijpen op hoeveel niveaus zijn misbruik mogelijk is gemaakt. Zijn entourage, de muziekindustrie en collega’s deden niets, hielpen hem zelfs. Journalisten schreven er niet over. Jim Derogatis, zegt in een interview in Vox: ‘Je hoeft maar een paar minuten door Chicago te lopen om iemand tegen te komen die weer iemand kent die slachtoffer van R. Kelly is geweest. De bronnen zijn er, de vrouwen die er door hem in zijn geluisd zijn talrijk. Waarom was niemand geïnteresseerd in hun verhaal?’

De rode draad in deze zaak moet een wake up call zijn: misbruikverhalen van zwarte vrouwen worden systematisch genegeerd en niet serieus genomen.

De rode draad in deze zaak moet een wake up call zijn: misbruikverhalen van zwarte vrouwen worden systematisch genegeerd en niet serieus genomen. In 2007 richtte activiste Tarana Burke de hashtag #Metoo op met als doel om licht te werpen op het disproportionele seksueel misbruik van gekleurde meisjes in achterstandsbuurten. Burke’s beweging had in eerste instantie bescheiden succes. Pas toen dezelfde hashtag tien jaar later werd opgepikt door witte Hollywood-actrices ging hij écht de wereld over.

Tarana Burke legde vorige week vrijdag op CNN nog eens uit dat #Metoo binnen de zwarte gemeenschap extra complex is, vanwege het lage vertrouwen in instanties. Ze zegt: ‘Misbruik wordt niet gemeld omdat men de politie niet vertrouwt. En wat als je zelf wordt opgepakt?’ Afro-Amerikaanse feministen voeren op het moment ook een interessante discussie over ‘black protectionism’, waarbij zwarte mannen door de gemeenschap zelf worden beschermd. Dit gebeurde ook bij R. Kelly. Journalist Jamele Hill schrijft in haar stuk The problem with R. Kelly and Black Protectionism in The Atlantic:

‘The African American community has struggled to deal with the abuse of black girls and women because addressing this widespread problem ultimately means singling out black men, which many are hesitant to do because they don’t want to become another vehicle that contributes to their destruction.’

R. Kelly, een megaster, werd te lang het voordeel van de twijfel gegeven. Langzaam maar zeker knopen we de eindjes aan elkaar.

Het ironisch toe-eigenen van R. Kelly’s fantasie, in combinatie met zijn status als sekssymbool verdoezelde de wrange realiteit die aan zijn product ten grondslag lag. En zo zijn wij, witte meisjes, medeplichtig. Door R. Kelly’s foute imago tot fetisj te maken kozen wij er massaal voor om de verhalen over zijn seksueel misbruik van zwarte meisjes te negeren of ‘hilarisch’ te vinden. Here’s to all the 90s babies: koester je herinneringen, maar onze jeugd is voorbij. Het is tijd om volwassen te worden.