+31 (0) 621294377
journalist, Amsterdam

Menstruatiebloed in your face

2016 ⋅ Tekst

MENSTRUATIEBLOED IN YOUR FACE
Geschreven voor Mindshakes

In New York wordt Laura Kemp aan
het denken gezet door een groeiende beweging menstruatie-activisten. Ongesteldheid biedt mogelijkheden voor de strijd tegen ongelijkheid en een dubbele moraal.

Toen ik vorige week in de metro in New York stapte, zag ik reclameborden van het nieuwe merk THINX. ‘Period proof underwear that protects you from leaks and sometimes the patriarchy.’ Thinx, opgericht door Miki Agrawal, maakt absorberende onderbroeken die menstruatiebloed opvangen. De onderbroek is gemaakt van een stof met antimicrobiële, lek-resistente vezels in het kruis.

‘Period Proof Underwear that absorbs up to two tampons’ worth of blood (no, you don’t have to change every few hours and no, they don’t feel like diapers and no, it’s not like sitting in your blood all day.’)

thinx ad

menstruatie onderbroeken van THINX

THINX belooft dat de speciale onderbroek evenveel vocht kan absorberen als twee tampons, zonder dat je iets van nattigheid voelt.

en ook:

‘Period Proof underwear that brings you one less NYC smell to worry about (LOL, is that too gross? We weren’t sure).’


Sorry mannen in de metro! Sorry!

Ik ervoer op dat moment een vreemde geestelijke tweestrijd. De teksten vond ik grappig en ik was nieuwsgierig naar de onderbroeken, ‘Zouden ze werken?’ Maar tegelijkertijd wilde ik mijn excuses aanbieden aan al die zielige, arme mannen die nu ongevraagd met hun neus op onze menstruatie werden gedrukt.

Mijn gevoel van plaatsvervangende schaamte voor de man, bleek te kloppen. De CEO van de MTA (het New Yorkse Gemeentelijk Vervoerbedrijf), Thomas Prendergast, weigerde namelijk om de reclamecampagne voor THINX goed te keuren. Hij noemde de borden misplaatst, suggestief en niet geschikt voor het openbaar vervoer. Aan de beelden kon het niet liggen, een sportief meisje in onderbroek en hemd, what’s new? Verder zie je een halve grapefruit en een druipend ei, die speels naar een eisprong verwijzen. Deze dubbele moraal, zodra het woord period erbij komt, illustreerde precies het punt waar de marketing van Miki Agrawal op was gebaseerd. Ze mailde de kranten. “Schande! De metro is gebrainwasht door het patriarchaat.” En jawel, de ophef deed zijn werk. THINX posters hangen nu in 1 op de 10 metrostations.


Menarchisme = menstruatie en activisme

De timing van de THINX campagne is niet gek. Het valt op dat het gesprek over ongesteldheid van toon aan het veranderen is. Vorig jaar nog, zagen we de speech van Brits kamerlid Stella Creasy waarin ze gehakt maakte van de tamponbelasting, die tampons en maandverband als luxe-producten beschouwt. Ook in Nederland zijn er vooruitstrevende mensen die proberen de ‘vrouwelijke hygiëne-industrie’ te hervormen. Het biologische merk Yoni, biedt een gifvrij alternatief voor tampons en maandverband die chemicaliën kunnen bevatten. De ingrediënten van een tampon, hoeven niet verplicht op de verpakking te staan.

Maar naast economische en ecologische campagnes voor menstruatieproducten, lijkt er nu ook een sociaal maatschappelijke ongesteldheidsbeweging in alle hevigheid toe te slaan. Het internet wordt opeens overspoeld met menstruatie-activisme, period feminism en menarchy (een combinatie van menstruatie en anarchie). Menstruatie-activisten confronteren de wereld met de biologische realiteit van de baarmoeder. Bloed als wapen tegen het patriarchaat, tegen schaamte en de dubbele moraal bij de representatie van het lichaam. Een naakt lichaam als seksueel object is oké, een bedekt lichaam dat menstrueert is provocerend.


Free bleeding

Soms gaan de menarchisten ver. Zo kun je menstruaties op de voet volgen met de hashtag #livetweetyourperiod. Kunstenares Ingrid Berthon, liet haar modellen de lippen stiften met menstruatiebloed voor een fotoproject. Oh, en wat dacht je van free bleeding? Drummer en activiste Kiran Gandhi rende de marathon terwijl ze haar bloed opzettelijk liet vloeien. En de Amerikaanse student Louele Denor, hield haar volle menstruatie-cup vast terwijl het bloed over haar hand stroomde. “Als dit bloed van een vinger was, zou er geen probleem zijn,” schreef ze onder de instagramfoto.

marathon Kiran Gandhi

Kiran Gandhi rende de marathon als ‘free bleeder’.

Radicale ongesteldheidsactivisten dus. Tja, je moet er maar van houden. Maar toch, de beweging raakt iets heel essentieels. Als vrouwen in 2016, voelen we nog steeds de erfenis van een soort collectieve schaamte. Feitje: het woord taboe stamt van het Polynesische Tapu, dat ‘menstruatie’ betekent. Door dit eeuwenoude ongemak duurt het allemaal erg lang voor er ook op praktisch gebied, nieuwe ontwikkelingen en innovaties komen. De tampon werd in de jaren dertig op de markt gebracht, de menstruatiecup in de jaren tachtig. Heeft het serieus decennia moeten duren voordat iemand een absorberend onderbroekje kon bedenken? Waarom worden tamponfabrikanten niet verplicht om op hun verpakkingen de samenstelling van het product te noteren? En waarom wordt er in de vrouwelijke hygiëne industrie (vreselijk woord trouwens), die 15 miljard euro waard is, in reclames ingespeeld op het gevoel van schaamte en taboe? En dan heb ik het nog niet eens over het nog veel ergere stigma en de gedwongen isolatie van ongestelde vrouwen in sommige derdewereldlanden. Volgens Unicef gaat tien procent van Afrikaanse meisjes niet naar school tijdens hun ‘week van schaamte’.

bloedhand

Student Louelle Denor met haar volle menstruatie-cup.


Voor alle ongestelde mensen

Dus. Is menstruatie-activisme het equivalent van BH’s verbranden uit de tweede feministische golf? Is dit een manier waarop vrouwen hun strijd kunnen voortzetten? Nee, daarmee zijn we er nog niet. Want wie zegt dat alleen vrouwen menstrueren? Een onderbelichte groep, is de menstruerende transseksuele man, die nu aan het prille begin lijkt te staan van een tijdperk waarin open gesprekken over ongesteldheid gevoerd kunnen worden. Dit lijkt me niet makkelijk. Hoe ga je om met een biologische realiteit die voor zoveel mensen symbool staat voor vrouwelijkheid en zwakte? Trans-blogger Ethan Cox, schrijft dat hij tijdens zijn pubertijd zijn maandverbanddoosjes beplakte met de woorden MENstruation. En THINX, reageert met weer een slimme zet en heeft het sinds kort over ‘people with periods’ met nu ook een gender neutrale, absorberende boxershot in de collectie. In samenwerking met VICE Amerika, maakte het merk deze video waarin een hele leuke transman vertelt over dealen met het stigma rondom zijn menstruatie.


Oké dan. Laten we proberen om ongesteldheid globaal, zo normaal, eerlijk en chill mogelijk te maken. En daarbij moeten we het westerse, hetero-normatieve perspectief loslaten, zodat we het hele spectrum tussen schaamte en lijden officieel achter ons kunnen laten. Het liefst door er veel over te praten. En als het helpt, wil ik ook best een dagje free bleeden.